bởi Ban biên tập VMN   |   28-11-2018

kiểm duyệt bởi Chuyên Gia

Căn cứ khoa học
Căn cứ khoa học

Cà rốt được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là loại siêu thực phẩm sở hữu lợi ích tối cao cho sức khỏe con người. Lợi ích của cà rốt thường được mô tả lại qua các lời khuyên từ các bậc cha mẹ phương tây suốt nhiều thế hệ: “Hãy tích cực ăn thật nhiều cà rốt vì nó sẽ giúp con trở nên khỏe mạnh” hoặc “Ăn cà rốt sẽ giúp con có thể nhìn được trong bóng tối.”

Cà rốt lần đầu tiên được cấy trồng tại vùng lãnh thổ thuộc Afghanistan cách đây hàng ngàn năm. Rễ của nó có màu tím hoặc vàng, vị đắng, có mùi của cỏ cây trong rừng, khác nhiều so với loại cà rốt mà chúng ta ăn hiện nay.

Các loại cà rốt trắng, đỏ, vàng và tím được trồng cách đây từ rất lâu trước khi có sự xuất hiện của loại cà rốt phổ biến có đặc trưng màu cam, giòn và thơm ngon như ngày nay. Loại cà rốt thịnh hành mà chúng ta hay ăn được phát hiện và nhân giống bởi những người nông dân Hà Lan trong thế kỷ 16 và 17.

Đây là bài viết phổ quát thông tin chuyên sâu thuộc loạt bài tổng hợp các nghiên cứu khoa học lâm sàng về kiến thức thực phẩm.

Ở bài này, chúng ta sẽ đi tìm hiểu các giá trị dinh dưỡng, lợi ích của cà rốt đối với cơ thể cùng những lời khuyên và cảnh báo thiết thực liên quan.

Đọc nhanh

  • Cà rốt lần đầu tiên được trồng tại châu Á và không phải màu cam.
  • Nó chứa chất kháng oxy hóa mạnh, có thể giúp chống lại bệnh ung thư.
  • Dù cà rốt không trực tiếp giúp bạn nhìn được trong môi trường tối nhưng hàm lượng vitamin A cao trong quả sẽ duy trì và cải thiện đáng kể thị lực.
  • Là loại quả có thể trồng được quanh năm, dễ dàng chế biến đa dạng trong các món ăn cũng như thức uống.

Lợi ích của cà rốt

lợi ích của cà rốt

Cà rốt chứa nhiều vitamin A và hàng loạt các vi dưỡng chất khác.

Nhiều bằng chứng khoa học xác nhận rằng ăn nhiều các loại rau củ quả giàu chất chống oxy hóa điển hình như cà rốt có thể giúp giảm nguy cơ mắc các chứng bệnh về tim mạch và ung thư.

Bên cạnh chất kháng oxi hóa, cà rốt còn chứa chất xơ cùng nhiều loại vitamin và khoáng chất.

Sau đây là các tác dụng tích cực mà quả cà rốt đem lại cho sức khỏe con người.

Phòng chống bệnh ung thư

Một loạt các hợp chất hữu cơ mang sắc tố đỏ-cam có nhiều trong quả cà rốt với đặc tính dễ hòa tan, sở hữu chức năng chống oxi hóa mạnh, triệt tiêu các gốc tự do đã được chứng minh có tác dụng phòng chống ung thư.

Dù chưa thể khẳng định một cách chắc chắn, nhưng nhiều nghiên cứu đã gợi ý rằng, chế độ ăn uống giàu carotenoids sẽ làm giảm nguy cơ mắc chứng ung thư tiền liệt tuyến.

Ung thư phổi

Cà rốt là thực phẩm có chứa beta-carotene. Nhiều nghiên cứu trước đây đã kết luận rằng việc bổ sung beta-carotene có thể làm giảm nguy cơ mắc ung thư phổi .

Một bài phân tích tổng hợp đã được đăng vào năm 2008 cho thấy những đối tượng áp dụng chế độ ăn uống giàu carotenoid và loại thói quen thuốc lá có tỷ lệ mắc ung thư phổi thấp hơn 21% so với nhóm đối tượng còn lại.

Đáng lưu ý, các nhà khoa học cho rằng giả thuyết này chỉ đúng khi đối tượng ngưng hẳn thuốc lá. Nếu không, beta-carotene sẽ làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Ung thư đại trực tràng

Một nhóm các nhà khoa học người Nhật đã đưa ra kết luận sau khi thực hiện nghiên cứu trên 893 người, khi cơ thể hấp thu nhiều beta-carotene hơn sẽ làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng.

Bệnh bạch cầu

Nghiên cứu năm 2011 cũng cho thấy, nước ép cà rốt rất tốt cho việc tiêu diệt các tế bào ung thư bạch cầu và kiểm soát sự phát triển của chúng.

Tốt cho thị lực

Liệu lợi ích của cà rốt có bao gồm giúp bạn hoạt động tốt trong môi trường tối? Theo góc nhìn y học, nó có thể được lý giải như sau:

Bởi cà rốt chứa hàm lượng lớn vitamin A. Sự thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến bệnh “xerophthalmia”, một loại bệnh khô mắt có thể làm tổn thương thị lực và dẫn đến quáng gà, mất hoặc kém khả năng nhìn trong môi trường thiếu sáng hay bóng tối.

Theo Tổ chức sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ National Institutes of Health (NIH), thiếu vitamin A là một trong những nguyên nhân chính gây mù lòa ở trẻ em.

Tuy vậy, tình trạng thiếu hụt vitamin A không phải là phổ biến, bạn hoàn toàn có thể bổ sung nó một cách dễ dàng bằng việc ăn cà rốt.

Và như thế, cà rốt giúp mắt tinh và sáng hơn trong bóng đêm.

Nhưng cũng xin lưu ý, trừ khi cơ thể thực sự thiếu hụt vitamin A, hoặc nếu không thì hầu như không dễ dàng để bạn cảm nhận được sự khác biệt.

Kiểm soát bệnh tiểu đường

Các chất chống oxy hóa và phytochemical trong cà rốt có thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu.

Chỉ có khoảng ¼ carbohydrate trong cà rốt là thành phần đường, mà hàm lượng carbohydrate trong cà rốt tương đối ít.

Theo Harvard Health, chỉ số đường của cà rốt là 39, có nghĩa là tác động của nó lên lượng đường trong máu là không đáng kể.

Phòng chống và tốt cho bệnh tăng huyết áp

Bình quân nửa cốc cà rốt xắt nhỏ chứa 1,8 g chất xơ và 205 mg kali.

Trước độ tuổi 50, đàn ông cần 38g chất xơ mỗi ngày và phụ nữ cần 25g. Sau độ tuổi này, khối lượng tương ứng là 30g và 21g.

Cơ quan y tế khuyên người dân không nên nạp hơn 2.300 mg natri và 4.700 mg kali mỗi ngày.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ – (AHA)mọi người nên duy trì một chế độ ăn uống giàu chất xơ và kali trong khi không nên nạp quá nhiều natri để phòng ngừa bệnh tăng huyết áp và tim mạch.

Lợi ích của cà rốt đến từ sự cân bằng và thỏa mãn các tiêu chí trên về mặt khối lượng các khoáng chất và dưỡng chất, nên nó chắc chắn là nguồn thực phẩm bổ sung đáng tin cậy.

Tăng cường miễn dịch

Vitamin C là một chất chống oxi hóa và là chất kháng viêm tốt có nhiều trong cà rốt. Nó giúp cường hóa hệ miễn dịch chống lại các loại bệnh tật. Bổ sung vitamin C giúp giảm đáng kể các triệu chứng của bệnh cảm lạnh.

Giá trị dinh dưỡng

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), bình quân trong một cốc cà rốt xắt nhỏ khoảng 128g, cung cấp các vi dưỡng chất như sau:

  • 52 calo
  • 12,26 g carbohydrate
  • 3g đường
  • 1,19 g protein
  • 0,31g chất béo
  • 3,6 g chất xơ
  • 1069 mcg vitamin A
  • 7,6g vitamin C
  • 42 mg canxi
  • 0,38 mg sắt
  • 15mg magie
  • 45mg phốt pho
  • 410mg kali
  • 88mg natri
  • 0,31 mg kẽm
  • 24mcg axit folic
  • 16,9 mcg vitamin K

Hàm lượng vitamin A kể trên cung cấp trên 100% nhu cầu cơ thể cho cả người trưởng thành mỗi ngày.

Ngoài ra, trong cà rốt còn chứa nhiều loại vitamin nhóm B khác nhau.

Đặc điểm khác nhau của sắc tố

Hợp chất hữu cơ beta-carotene là chất có màu cam sáng, có tác dụng kháng lại hiện tượng lão hóa của các tế bào, nó được hấp thụ trong ruột và chuyển thành vitamin A trong quá trình tiêu hóa.

Ngoài cà rốt cam thường thấy, nhiều thị trường nông sản trên thế giới còn bày bán cà rốt với nhiều màu sắc khác nhau như vàng tím và đỏ.

Thật thú vị khi biết được chất chống oxi hóa phụ thuộc vào sắc tố mà chúng có. Ví dụ, cà rốt tím chứa anthocyanin, trong khi cà rốt đỏ lại giàu lycopene.

Ứng dụng cà rốt trong chế độ ăn

Hàng năm, cà rốt có 2 mùa thu hoạch, mùa xuân và mùa thu. Tuy nhiên, nó được bày bán quanh năm trong các siêu thị và chợ, dưới nhiều dạng như cà rốt tươi, đông lạnh, đóng hộp hoặc cà rốt muối.

Cách lưu trữ cá rốt tốt nhất là trong tủ lạnh, bọc bằng chiếc túi nhựa kín hơi. Xin lưu ý là, nên cắt bỏ phần lá xanh trên củ trước khi bảo quản để tránh làm thoát độ ẩm và chất dinh dưỡng của quả.

Cà rốt nên được gọt vỏ và rửa sạch trước khi dùng. Đây là loại thực phẩm đa năng, có thể ăn sống, hấp, luộc, xào và là thành phần trong nhiều món súp hay món hầm.

  • Cà rốt có thể thái nhỏ để sử dụng trong các món xà lách trộn, salad, cuốn
  • Thêm cà rốt thái nhỏ vào các loại bánh nướng, chẳng hạn như bánh ngọt và pizza.
  • Có thể dùng ăn nhẹ giữa như snack, nhai cà rốt tươi góp phần làm chắc răng.
  • Hoặc món nước ép với nhiều lợi ích vĩ đại.

Cà rốt đạt giá trị dinh dưỡng cao nhất khi ăn tươi hoặc hấp.

Cảnh báo

Tình trạng thừa vitamin A có thể làm phản tác dụng, tạo ra những tác hại không mong muốn cho cơ thể. Chứng vàng da là một ví dụ, mặc dù nó không gây ra tổn hại nào nghiêm trọng.

Chế độ ăn uống cân bằng khó làm dư thừa vitamin A, nguyên nhân dư thừa khoáng chất này hoặc do chế độ ăn thiếu cân bằng, hoặc nó có nguồn gốc từ thuốc men hay thực phẩm bổ sung.

Những ai đang dùng thuốc, các loại như isotretinoin (Roaccutane) dùng chữa mụn trứng cá, hoặc acitretin chữa bệnh vẩy nến, nên tránh ăn quá nhiều cà rốt do khả năng quá liều vitamin A ảnh hưởng đến cơ thể.

American Heart Association’s diet and lifestyle recommendations. (2017, March 27). Retrieved from http://www.heart.org/HEARTORG/HealthyLiving/HealthyEating/Nutrition/The-American-Heart-Associations-Diet-and-Lifestyle-Recommendations_UCM_305855_Article.jsp#.WdJQBhNSyu4

Basic report: 11124, carrots, raw. (2016, May). Retrieved from https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/2901?fgcd=&manu=&lfacet=&format=&count=&max=50&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=raw+carrot&ds=&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing=

Brief carrot history and timeline. (n.d.). Retrieved from http://www.carrotmuseum.co.uk/history.html

Dietary guidelines 2015-2020. (2015). Retrieved from https://health.gov/dietaryguidelines/2015/guidelines/appendix-7/

Galicchio, L., Boyd, K., Matanoski, G., Tao, X., Chen, L., Lam, T. K., …Alberg, A. J. (2008). Carotenoids and the risk of developing lung cancer: A systematic review. American Journal of Clinical Nutrition 88(2), 372-383. Retrieved from http://ajcn.nutrition.org/content/88/2/372.full

Glycemic index and glycemic load for 100+ foods. (Aug 27, 2015.) Retrieved from: https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/glycemic-index-and-glycemic-load-for-100-foods

Key, T. J., Appleby, P. N., Travis, R. C., Albanes, D., Ahlberg, A. J. Barricarte, A., …Allen, N. E. (2015, October 7). Carotenoids, retinol, tocopherols, and prostate cancer risk: Pooled analysis of 15 studies [Abstract]. American Journal of Clinical Nutrition 102(5), 1142-1157. Retrieved from http://ajcn.nutrition.org/content/102/5/1142

Larson, H. (Sept 5, 2017). Easy ways to boost fiber in your daily diet. Retrieved from http://www.eatright.org/resource/food/vitamins-and-supplements/types-of-vitamins-and-nutrients/ways-to-boost-fiber

Okuyama, Y., Ozasa, K., Oki, K., Nishino, H., Fujimoto, S., & Watanabe, Y. (2014, February 5). Inverse associations between serum concentrations of zeaxanthin and other carotenoids and colorectal neoplasm in Japanese [Abstract]. International Journal of Clinical Oncology 19(1), 87-97. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23380957

Ströhle, A., & Hahn, A. (2009, February). Vitamin C and immune function [Abstract]. Medizinische Monatsschrift Fur Pharmazeuten 32(2), 49-54. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19263912

Vitamin A: Fact sheet for professionals. (2016, August 31). Retrieved from https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-HealthProfessional/

Willett, W., Manson, J. & Liu, S. (2002, July). Glycemic index, glycemic load, and risk of type 2 diabetes. American Journal of Clinical Nutrition 76(1), 2745-2805. Retrieved from http://ajcn.nutrition.org/content/76/1/274S.long

Zaini, R., Clench, M. R., & Le Maitre, C. L. (2011, November). Bioactive chemicals from carrot (Daucus carota) juice extracts for the treatment of leukemia [Abstract].Journal of Medicinal Food, 14(11), 1303-12. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21864090

NỘI DUNG LIÊN QUAN
Vitamin và khoáng chất nào hỗ trợ điều trị loãng xương? Một số vitamin và khoáng chất có vai trò đặc biệt quan trọng vì chúng giúp tăng cơ chế hấp thu các dưỡng chất cần thiết hỗ trợ quá trình điều trị loãng xương....
9 Lợi ích Của Dầu Gan Cá Tuyết Lợi ích của dầu gan cá tuyết được nhiều trường đại học uy tín trên thế giới nghiên cứu và xác minh tính hiệu quả cao của nó đối với sức khỏe của con người và dễ dàng kết hợp với các món ăn hoặc dùng s...
Đâu là các loại Vitamin tốt nhất dành cho nam giới? Các loại vitamin tốt nhất dành cho nam giới là danh sách các vitamin đặc thù thích hợp với hệ sinh lý của phái mạnh, chi phối nhiều chức năng và hoạt động trong cơ thể....
15 Thực Phẩm Chức Năng Serotonin Giúp Cải Thiện Tâm Trạng Thực phẩm chức năng Serotonin là các axít amin, vitamin và khoáng chất có tác dụng giúp tăng nồng độ Serotonin trong não. Nó là giải pháp an toàn có hiệu ứng như thuốc kê đơn giúp bổ trợ hệ thần kinh....
Lợi ích sức khỏe của hạnh nhân Hạnh nhân là nguồn vitamin E, đồng, magiê, và protein chất lượng cao; cùng hàm lượng cao các axit béo không bão hòa lành mạnh cùng với các phân tử hoạt tính sinh học cao có khả năng giúp ngăn ngừa bện...